Kobiety w warszawskich tramwajach

Pierwsze kobiety rozpoczęły prace przy obsłudze warszawskich tramwajów w 1942 roku. To właśnie wtedy, po rozporządzeniu władz niemieckich i wywiezieniu wielu mężczyzn na roboty przymusowe, kobiety po raz pierwszy rozpoczęły pracę w tramwajach jako konduktorki. Był to czas trudny i wymagający, a mimo to Panie podjęły się odpowiedzialnych zadań, zapewniając ciągłość funkcjonowania miejskiej komunikacji.

Kolejny historyczny moment nadszedł w 1950 roku. W czerwcu zorganizowano pierwszy kurs dla kobiet motorniczych. Trwał trzy tygodnie i uczestniczyło w nim 10 kandydatek wybranych spośród ogromnej liczby zgłoszeń. Selekcja była wymagająca – liczyło się wykształcenie oraz nienaganna przeszłość.

Szkolenie było intensywne. Od 1 do 10 lipca kursantki po 12 godzin dziennie odbywały wykłady teoretyczne i ćwiczyły jazdę wagonami bez pasażerów. Następnie, od 11 do 19 lipca, doskonaliły swoje umiejętności, prowadząc tramwaje z pasażerami pod okiem doświadczonego instruktora.

Spośród dziesięciu uczestniczek siedem ukończyło kurs, tworząc pierwszą kobiecą brygadę motorniczych. 22 lipca 1950 roku poprowadziły tramwaj linii 30 jadący wzdłuż trasy WZ. Był to dzień wyjątkowy – nie tylko ze względu na Święto Odrodzenia, ale przede wszystkim dlatego, że kobiety po raz pierwszy oficjalnie zasiadły za sterami warszawskich tramwajów.

Jak stwierdził Mieczysław Stańczuk – kierownik i wykładowca ośrodka szkolenia motorniczych i konduktorów w latach 1946–1952 – we wspomnieniach zamieszczonych w publikacji „Tramwaje Powojennej Warszawy” autorstwa Dariusza Walczaka, był to dzień radosny, ale i pełen obaw. Motornicze spisały się jednak znakomicie. Choć część pasażerów początkowo podchodziła do nowej sytuacji z nieufnością, większość przyjęła ją z optymizmem. Ten udany „eksperyment” sprawił, że szkolenia dla kobiet na stanowisko motorniczej wprowadzono na stałe.

Z biegiem lat kobiety zaczęły pełnić coraz więcej funkcji – nie tylko jako motornicze, ale również na zapleczu warszawskich zajezdni oraz na stanowiskach administracyjnych i kierowniczych.

Dziś nie wyobrażamy sobie warszawskiej komunikacji tramwajowej bez kobiet. To one z pasją i zaangażowaniem współtworzą codzienność naszego miasta.

Obecnie w Tramwajach Warszawskich zatrudnionych jest 788 kobiet, co stanowi około 20% wszystkich pracowników. Wśród nich 276 pracuje na stanowisku motorniczej tramwaju, 77 na zapleczu technicznym, a 435 na stanowiskach nierobotniczych.

Kobiety zajmują również 36% stanowisk kierowniczych, a Rada Nadzorcza spółki jest podzielona po równo między kobiety i mężczyzn.

Z okazji zbliżającego się Dnia Kobiet chcemy szczególnie podziękować tym, które przecierały szlaki dla kolejnych pokoleń Pań w branży komunikacji miejskiej. Dziękujemy także wszystkim naszym przeszłym, obecnym i przyszłym współpracowniczkom – za profesjonalizm, odpowiedzialność i codzienną pracę na rzecz mieszkańców Warszawy.

Drogie Panie, dziękujemy, że jesteście! 🌷